Valdefling ķ framkvęmd
Valdefling ķ framkvęmd
Tilgangur žessarar greinar er aš reyna aš sżna fram į hvernig hęgt er aš nota hugmyndafręši valdeflingar ķ daglegu lķfi. Valdefling er hugmyndafręši sem į viš alla gešsjśkdóma og getur nżst öllum žeim sem eru aš kljįst viš slķka sjśkdóma. Ég ętla ekki aš fara śt ķ hugmyndafręši valdeflingar į fręšilegu plani ķ žessari grein en fólki er bent į greinarnar Vegvķsir aš bata (PACE) og Vinnuskilgreining į valdeflingu eftir Judi Chamberlin ef žvķ langar aš fręšast meira og żtarlegar um fręšilegu hliš valdeflingar.
Aš endurskilgreina sjįlfan sig.
Žaš fyrsta sem viš žurfum aš gera er aš endurskilgreina okkur sem persónur frekar en sem sjśklinga. Viš erum persónur sem erum aš takast į viš gešsjśkdóma og viš veršum aš gera žį kröfu aš komiš sé fram viš okkur eins og allt annaš fólk. Viš erum sem sagt ekki okkar sjśkdómur. Viš žurfum aš lęra aš endurskilgreina hver viš erum og hvaš viš getum gert. Hver og einn veršur aš finna sķna eigin rödd og finna kjark til aš nota hana į jįkvęšan og uppbyggilegan hįtt. Rödd okkar į fullan rétt į sér, žó aš viš séum aš takast į viš gešręna erfišleika į fullan rétt į sér. Viš höfum margt til mįlanna aš leggja og eigum aš vera stolt af žvķ aš vera žaš sem viš erum. Žaš aš hafa gešsjśkdóm žżšir sem sagt ekki aš viš séum annars flokks persónur. Viš erum fólk eins og allt annaš fólk žó svo aš viš eigum viš veikindi aš strķša.
Aš hafa stjórn į eigin lķfi.
Žaš er grundvallaratriši ķ hugmyndafręši valdeflingar aš hafa vald til aš taka įkvaršanir um eigiš lķf. Viš megum ekki lįta annaš fólk eins og til dęmis lękna, vini eša fjölskyldumešlimi taka stjórnina af okkur. Žaš er sjįlfsagt aš žiggja hjįlp og fį rįšleggingar frį öšru fólki en viš megum ekki detta ķ žį gryfju aš lįta annaša fólk stjórna lķfi okkar. Žaš getur veriš aušvelt og stundum žęgilegt žegar manni lķšur illa aš lįta annaš fólk taka stjórnina en žaš er skammgóšur vermir og til lengri tķma litiš žį er žaš ófarsęlt og eyšileggjandi. Žegar viš gefum frį okkur stjórnina žį töpum viš įhrifamesta vopninu sem viš höfum ķ barįttu okkar viš gešsjśkdóma og žaš er aš taka virkan žįtt ķ bataferli okkar.
Aš taka virkan žįtt ķ samfélaginu.
Žaš aš taka virkan žįtt ķ samfélaginu er öllum naušsynlegt. Viš erum félagsverur hvort sem okkur lķkar žaš betur eša verr. Aš taka virkan žįtt ķ samfélaginu getur veriš žaš aš stunda vinnu ķ meira eša minna męli, žaš getur veriš žaš aš stunda sjįlfshjįparhópa eša félagsskap eins og Hugarafl. Žaš sem skiptir mestu mįli er aš žś stundir og sért virkur ķ einhverri starfsemi sem veitir žér lķfsfyllingu og tilgang. Slķk įstundun er svo sannarlega lęknandi og hefur mjög góš įhrif į gešheilsu manna. Žaš aš einangra sig frį samfélaginu er žaš versta sem žś getur gert og hefur skašleg įhrif į gešheilsuna. Žaš getur veriš erfitt aš taka fyrsta skrefiš ķ žessa įtt en žaš er vel žess virši žegar til lengri tķma er litiš. Ég get sagt žaš af eigin reynslu aš lķf mitt batnaši til muna eftir aš ég fór aš stunda fundi og taka žįtt ķ starfsemi Hugarafls, žaš hefur gefiš mér margt eins og til dęmis góšan félagsskap, tilgang og hugsjón sem mér finnst vel žess virši aš vinna aš.
Lęknar og annaš fagfólk.
Ég ętla aš byrja žennan dįlk meš spurningu. Hvaš kröfur eigum viš aš gera til lękna okkar og annarra fagašila sem eru aš sjį um mešferš okkar? Žaš fyrsta sem viš žurfum aš gera kröfu um er aš viš fįum aš taka virkan žįtt ķ mešferš okkar. Žaš žżšir mešal annars aš viš sem tökum lyf viš sjśkdómi okkar fįum góšar og réttar upplżsingar um hvaša lyf viš erum aš taka og hvaša aukaverkanir geta komiš fram. Annaš er aš hlustaš og mark sé tekiš į okkur žegar viš höfum eitthvaš til mįlanna aš leggja varšandi mešferš okkar. Viš žurfum žvķ aš gera žį kröfu aš mešferš okkar sé samvinna milli fagašila og sjśklings. Viš žurfum aš foršast alla forręšishyggju fagašila og gera žį kröfu aš komiš sé fram viš okkur eins og allt annaš fólk. Fagašili į aš vera leišsögumašur en ekki stjórnandi og hann žarf aš trśa į bataferliš og drauma okkar. Žaš sem viš žurfum mest į aš halda er einhver persóna sem veitir okkur von og trśir į okkur. Ķ notendarannsóknum kemur fram aš sś manneskja sem vinnur meš manni ķ bataferlinu og hefur mesta žżšingu, žarf ekki endilega aš vera fagmašur heldur einstaklingur sem trśir į mann og getur unniš meš manni į jafningjagrunni.
Fordómar og fįfręši.
Viš sem höfum įtt viš gešręn vandamįl aš strķša žekkjum af eigin reynslu hvernig žaš er aš greinast meš gešsjśkdóm og aš hafa fordóma gagnvart eigin sjśkdómi. Fordómar eru yfirleitt byggšir į fįfręši. Žaš fyrsta sem fólk ętti aš gera žegar žaš greinist meš gešsjśkdóm er aš kynna sér hann eins vel og hęgt er. Žaš er naušsynlegt aš žekkja sjśkdóm sinn til aš geta tekist į viš hann. Viš žurfum aš byggja upp eigin reynslu sem kennir okkur hvernig viš eigum aš takast į viš sjśkdóm okkar. Viš žurfum aš lęra aš žekkja einkenni hans žannig aš viš getum tekiš į žeim žegar žau koma fram.
Skrifaš 10 febrśar. 2007.
Kįri Halldórsson.
